Հացի ժամկե̉տը որն ա

September 30th, 2009

Չէ, ինչ որ բան փոխվում է մեզ մոտ հաստատ: Այ օրինակ այն, որ վարորդներին պարտադրեցին անել այն, ինչը քաղաքակիրթ երկրներում արվում է արդեն տասնամյակներ: Խոսքը ամրագոտիների մասին է, ինչպես և կռահեցիք: Հետաքրքիր կլիներ սակայն իմանալ, թե այդ ինչպես մի օր մեր պաշտոնյաները արթնացան և որոշեցին դա անել: Իսկ առավել հետաքրքիր կլիներ իմանալ, թե ով է կոնկրետ հանգել այս մտքին և իրոք գովաբանել: Դե, ի վերջո մենք էլ չէ պետք է ցիվիլ ազգ լինենք. այսինքն մենք այսպես թե այնպես ցիվիլ ենք, ուղղակի դա մեզ մոտ ազգային երանգներ ունի, որոնք դրսևորվել և զարգացել են հազարամյակների ընթացքում: Այն, որ հայերը կարգա-պահությունից թույլ են վկայում են անգամ մեր ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հանդիպումները, բայց դե ոչինչ էլի, հարավցի ենք, իսկ բոլոր հարավցիներին դա բնորոշ է: Ախր հայերը դեռ սովետական ժամանակներից են սովորել, որ ամրագոտին ոչ պետքական ատրիբուտ է ու լավ կլինի հանել ու դեն նետել: Ամրագոտին գցելը համարվում էր ամոթ բան, գրեթե ազգային ավանդույթների դավաճանություն: Հայը սովոր էր իմ մեքենայում ստեղծել իրեն հաճույք պատճառող մթնոլորտ. հայը պիտի կարանար ամեն ինչ աներ իր մեքենայի մեջ, մեքենան հայի համար օջախի պես մի բան էր, իսկ օջախում ինչ ամրագոտի: Թե որ կարողանար, ոտքերի տակ թասով տաք ջուր կդներ ու էդպես կքշեր…
Հիմա էլ ասում են, թե պետք է պարտադրեն, որ հետիոտները ճանապարհն անցնեն դրա համար նախատեսված տեղերից, թե չէ` տուգանք երեք հազար դրամ ու էլի չգիտեմ ինչ: Այսպիսի փորձ կարծես թե մի քանի անգամ արվել է, սակայն բոլորն էլ անհաջող են եղել. ի վերջո առողջ բանականությունը (չակերտների մեջ) հաղթել է, ու տենց: Բայց դե եթե այս անգամ ստացվի, ուրեմն ինչ որ բան հաստատ ու հաստատ փոխվում է այս երկրում: Դե հասկացանք, որ կա արտաքին քաղաքականություն, արտաքին խնդիրներ, սահմանի բացել-չբացել, և այլն: Բայց դե դրանք մեզանից` սովորական մահկանացուներից հեռու բաներ են, իսկ այ այն ինչ կատարվում է հենց մեր աչքերի առջև, այն ինչ անմիջականորեն վերաբերում է մեզ, այ դա արդեն ժամանակն է, որ փոփոխվի ու` դեպի լավը:

Լավ, բայց միթե մեր ազգային մտածելակերպին վտանգ չի սպառնում այդ <<օտարամոլ սովորությունների>> ներմուծումից Հայաստան: Է կբռնեն մի օր էլ ռաբիզը կարգելեն, է քեֆ-ուրախությունը կարգելեն, խորոված անելը կարգելեն, է հեեեեեյ, բա հետո (հարցական նշանով)…

filmfilm1Երբ ես վերցրեցի պոլիէթիլենով (ցելաֆոն) փաթեթավորված հացը ու սկսեցի որոնել այն տեղը, որտեղ որ պետք է գրված լիներ ժամկետը, իմ վրա զգացի ինչ-որ մեկի հայացքը: Չէ, մատնաքաշ ես այդտեղից չեմ գնում, քանի որ հացի բաժնի վաճառողուհին հացը տալուց չի օգտագործում պոլիէթիլեն (ցելաֆոն), այլ տալիս է հենց այն ձեռքերով, որոնցով քիչ առաջ վերցրել էր դրամը: Եվ այսպես քիչ անց նկատեցի, որ վաճառողուհին անհամբեր ինձ է նայում, չէ, բայց ոնց է նայում, ախր ինչ էքսպրեսիա կար այդ հայացքում: Բայց դե շարունակեցի որոնել այն կարևոր տեղը: Վաճառողուհին ասաց` ապեր էսօր եմ ստացել: Ես ասացի, որ կասկած չունեմ, բայց պետք է ստուգեմ հացի ժամկետը: Այ այդտեղ ամեն ինչ փչացավ: Վաճառողուհին ինձ վրա բառերով ուղղակի աննկարագրելի հայացք նետեց ու բացականչեց - Իյե հացի ժամկետը որն ա…

Ես հացը դրեցի տեղը և դուրս եկա:

շարունակելի…

Խաղահրապարակ թե̉ ռեստորան

September 9th, 2009

                             

 

Խաղահրապարակն է կաևոր, թե ռեստորան բացելը ամեն քայլափոխին: Դե եթե իմ փոխարեն մի ուտող խմող մեկը լիներ կասեր, իհարկե, ռեստորանը. չէ որ մենք ուտող-խմող ազգ ենք: Բայց սպասեք, չէ որ երեխաներ շատերը ունեն և կարելի է երեքի փոխարեն երկու օբյեկտ կառուցել և մի խաղահրապարակ մեր երեխաների համար:

Խաղահրապարակներ  չունենալու  խնդիրը շատ կարևոր է: Չէ որ երեխան ամբողջ օրը չի կարող անցկացնել տանը: Իսկ որտե±ղ խաղա:Միթե± փողոցում: Չէ որ փողոցում վտանգավոր է այն առումով,որ երեխան կարող է փողոց դուրս գալ, ինչը վտանգավոր է և հետո վտանգ կա որ նա կդառնա §քուչի¦ երեխա: Հետևաբար երեխայի համար պիտի լինի համապատասխան միջավայր և պայմաններ:

Իհարկե չի կարելի ասել, որ խաղահրապարակներ չկան. դրանք կան, բայց քիչ, իսկ մի մասն էլ վճարովի: Վճարիր և երեխադ թող իրեն լավ զգա: Թե ծնող ես դիմացի ու մի քանի տեղ աշխատի, որ երեխայիդ տանես վճարովի խաղահրապարակ: Քայլեր է պետք ձեռք առնել, եթե ուզում ենք լավ ապագա ունենալ:Մենք հաճախ անհանգստանում ենք ,թե երեխան վաղը ով կդառնա, մոռանալով, որ նա այսոօր ինչ-որ մեկն է, որի մասին պետք է հոգ տանել: Երեխաները մեր ապագան են: Եթե խաթարվում է նրանց ապրելակերպը , ապա ձախողվում ենք մենք բոլորս:

Եվ վերջում այդ անիմաստ օբյեկտները չափահասների համար են, դրանք երեխաներին չեն հետքրքրում, երեխաներին խաղահրապարակ է հարկավոր, որպեսզի խաղան և վայելեն իրենց մանկությունը:

              Եվա

Մեզ`հայերիս, ո̉վ չի ճանաչում

August 12th, 2009

Մենք ամենուր ենք, մենք ամեն ինչով զբաղվում ենք, քարից հաց ենք շինում, մեր շուստրի խելքով ենք խաբում ենք, խախտում ենք օրենք (քանի որ մեզ համար օրենքը խախտելու համար է, ոչ թե հետևելու), ռաբիզ ենք լսում, փողով վարորդական իրավունք ենք գնում, գիշերը մինչև ուշ ժամի մեր լավ ախպոր ծնունդն ենք նշում (բա ոնց, ծնունդը տարին մի անգամա լինում. խեղճ հարևաններ), ծխում ենք մի վայրում, որտեղ խստիվ արգելված է`պատճառաբանելով, թե նարկոտիկի նման բան է:
Մի խոսքով, մենք `հայերս, կարծես թե ծնվել ենք օրենքը խախատելու համար ու մեր անձնագրում անուն ազգանունի փոխարեն երևի պետք է գրած լիներ <<Խափլանյան Օրինախախտ>>: Բա էդ ոնցա է,որ գնում ենք ուրիշ երկիր ու դառնում ենք օրինապաշտ և, վերադառնալով հայրենիք, զարմանում ենք հայերիս վրա` ինչպե̉ս կարելի է օրենք խախտել:
Եվ որոշ ժամանակ անց նորից շարունակում ենք ապրել նույն կյանքով ու մոռանում ենք , որ օրեր առաջ <<Դմբլստանում>> մենք օրինապաշտ էինք: Երևի, իրոք, սխալը մեր մեջ փնտրենք: Այսինքն` օրենքը սահմանվում է, բայց հետևողներ չկան. պատճառն երևի այն է, որ մեր օրենք սահմանողները իրենք էլ չեն հետևում:
Օրենքի մասով պարզեցինք , որ դա մեզ համար չէ, բայց երբ հարցը վերաբերվում է բարոյական նորմերին, արդյոք դա մեզ համար է: Մինչև ուշ գիշեր տմբլտաշ ենք անում ու չենք մտահոգվում, քանի հոգի մեր պատճառով չի քնում, որ առավոտյան վաղ արթնանա ու աճապարի աշխատանքի: Մաղարիչով բուհ ենք ընդունվում ու, երբ որ գալիս է պատասանատու պահը, մեր բոբիկ գիտելիքներով բախվում ենք պատին: Լավ չէր լինի մինչև այդ համոզեիր ծնողներիդ բոնբոներկան թևի տակ չբախեր քո <<փրկչի>> դուռը:
Լավ երևի շատ խոսեցի մեր վատ կողմերի մասին `մոռանալով, որ շատ լավ կողմեր էլ ունենք, բայց միայն իր երկրի մասին մտահոգ մարդը կտեսնի նաև թերի կողմերը ու կցանկանա փնտրել ուղիներ դրանք շտկելու համար:

Բժշկի մարդասիրական մոտեցումը կփրկի աշխարհը

August 6th, 2009

Այսօր բժշկի մոտ գնալը հայերիս մոտ դարձել է ընտրության նման մի բան, որն անելիս պետք է հաշվի առնես , որ ունես ընտանիք և ընտանիքն էլ ունի բազմաթիվ ծախսեր: Հաճախ մենք «մեռնում» ենք ցավից, բայց գերադասում ենք չգնալ բժշկի և ընդունել այն փաստը, որ դե բոլորն էլ հիվանդանում են, կանցնի էլի: Մենք հայերս «պինդ ոսկոռ» ենք: Բայց չէ որ առողջությունը, ինչպես նաև ժամանակը այն տանկ բաններից են, որոնք չես կարող վերադարձնել: Բայց ինչպես հայ մարդը «դուխով» գնա բժշկի, եթէ ձեռքը տանում է գրպանը ու տեսնում, որ …………….Կամ էլ ինչ գիտես ինչ բժշկի կհանդիպես , որ ատամիտ ցավի փոխարեն կույրաղիքդ չհանի: Բայց եթե ուզում ես, որ ցավող օրգանդ բուժվի ,ուրեմն «նրբանկատ» կերպով քո գրպանից գումարը պետք է սահեցնես բժշկի «դանայան տակառը»: Ցավալի է, բայց մեր մարդասիրական վերաբերմունքը գնալով նվազում է և ամեն ինչ փողն է որոշում: Լրիվ գերմանացի ենք դառել: Այդ փայլուն բանը , որ «մութ տեղը լույս է տալիս» դարձել է մեր առողջության գրավականը: Լուծումներ պետք է փնտրել, որպեսզի մեր լավագույն բժիշկները չդառնան «ծախու» և կատարեն իրենց Հիպոկրատի երդումը: Կարծում եմ պետությունը պետք է ուշադրություն դարձնի բժիշկների աշխատավարձին և մատչելի դարձնի բժշկական ծառայությունները: Չէոր առողջ պետությանը առողջ սերունդ է պետք: Առա~~~~~~~~~~ջ Հայաստան:

Ընդունվել բուհ փողով և ավարտել փողով

July 28th, 2009

Ուսանողներ ով քնած է արթուն կացեք, ով արթուն է ապացուցեք , որ դուք եկել եք համալսարան, սովորելու, ոչ թե գումար բաժանելու: Ուսանողներ էս ինչ օրն եք ընկել: Էլ էդ գումարը ծախսելու տեղ չունեք: Վերջապես դադարելու եք արխային ընկնելուց, որ կարող եք նույնիսկ չգնալ համալսարան ու մտածել.<< մեկա գումարը տալու եմ ու ստանամ>>: Բա ձեր ծնողների աշխատանքը ով պիտի գնահատի: Արժանապատվություն ունեցեք ու այդ գումարը ուրիշի գորպանը դնելու փոխարեն, ձերը դրեք: Չնայած կարող եք արդարանալ.<<եթե չտամ, բա վերջս ինցչա լինելու>>: Վերջը սովորելա լինելու ու նույնիսկ, եթե էն մյուսի նման լավ չես սովորում, դա դեռ չի նշանակում, որ պետքա գումար պատրասես ու մի ամիս առաջ դնես դոշակիդ տակ, որ հանկարծ չծախսես: Ինչքան սովորել ես, այդքանը պատասխանի, բայց պնդի, որ դու պատրաստ ես սովորածդ հանձնելու նրանց դատին, այլապես այդքան ժամանակ քո դասախոսները, կարողա դասի փոխարեն <<լօլօ են կարդացել>>: Բայց, ավա~ղ, մեղքը միայն ուսանողնեինը չէ: Դասախոսներն այնպես են այդ ծրարը վերցնում ,կարծես անհամբեր սպասում են այդ ծրարին, որի մեջ կա <<նամակ բանակից `իրենց տղայի կողմից ուղարկված>>:
«Երգիրը երգիր չի» կարող ենք ասել ու անցնել առաջ. սա ավելի հեշտ տարբերակ է, անշուշտ: Մի տվեք, որ չվերցնեն: Ում ծրար տաս, գոնե հետաքրքրության համար, չի վերցնի: Լուծումը մեկն է. սովորել ու ապացուցել, որ ոչ դուք եք անիմաստ եկել ու գնացել համալսարան , ոչ էլ դասախոսներն են անիմաստ իրենց ժամանակը վատնել ու արդյունքում ձեզ բան չեն սովորեցրել:
Եվա

Ինչպես է հայ տղամադրը լավ գործ գտնում

July 23rd, 2009

Արժանապատիվ և պատասխանատվության զգացում ունեցող տղամարդը որոշում է ամուսնանալ, բայց տարակուսում է: Կարծում էք սերն ե պատճառը, իհարկե, ոչ: Նա սիրում է , շատ է սիրում , դրա համար էլ չի ուզում հետագայում” տխուր” տեսնել իր զուգընկերոջը: Եթե իրատես չլինենք, կարող ենք մտածել, որ եթե կա սեր ուրեմն ամեն բան հաղթահարելի է, բայց սպասեք , եթե ընտանիքը ծանր ֆինանսական դրության մեջ է, այդտեղ սերը ինչքան կարող է պայքարել:
Չնայած ես կողմնակից չեմ այն մտքի, որ փողն է պահում սերը, բնավ, պարզապես այդ մեծ գործիքի ` փողի պատճառով ընտանիքը ունենում է շատ խնդիրներ, և բնական է, որ այդ խնդիրները պարբերաբար հանգեցնում են ընտանիքի քայքայմանը: Եվ ով է այս ամենից իրեն ամենաշատը մեղավոր զգում, իհարկե, մեր հայ աժանապատիվ տղամարդը: Չե որ գիտենք, որ տղամարդն իր ուսերին է վերցնում ընտանիքին ապահովելու պատասխանատվությունը: Եվ ինչ պիտի անի այն տղամարդը, ով ստանում է ընդամենը 45.000 դրամ աշխատավարձ:
Եվ ստիպված ծանոթ է փնտրում , ով իրեն կտեղավորի լավ աշխատանքի: Իսկ մեր օրերում գիտենք, որ կամ լավ ծանոթ-բարեկամ պիտի ունենաս կամ պարտքով վերցրած գումար , կաշառես ինչ-մեկին և ունենաս քո ուզած աշխատանքը: Իհարկե հայ տղամարդը կգերադասեր իր իսկ գիտելիքներով ունենար այդ աշխատանքը, բայց նա չի կարող նստել ու սպասել, թե մի օր մի բարի մարդ կգնահատի իր պոտենցիալը և աշխատանք կտա`արդյունքում կորցնելով ընտանիքը: Թերևս այս ամբողջ նկարագրած տեսարանը դրամատիկ ստացվեց, բայց սա է իրականությունը և դեռ ավելին…………………………………..
ԵՎԱ

Երանի~ ես էլ ԽԾԲ ունենայի

July 21st, 2009

Ավարտեցի դպրոցը և մեծ գումարներով սկսեցի պարապել , որպեսզի բուհ ընդունվեմ: Ընդունվեցի և բավական բարձր արձյունքներով ավարտեցի համալսարանը: Բայց ում էր պետք իմ դիպլոմը, եթե ոչ միայն ինձ, այն էլ օժիտի համար: Իմ համակուրսեցիներից շատերը հիմա աշխատում են բավականին լավ հաստատություններում և վաստակում են մեծ գումարներ: Բայց գիտեք սրանք որ ուսանողներն են, երևի գլխի եք ընկնում…
Այո նրանք հաճախեցին համալսարան տարվա մեջ 10-20 անգամ , բայց ունեն դիպլոմ ,աշխատանք, մեծ գումար և գլուխ գովալու տեղ: Եվ բացի այդ նրանք չեն էլ հասցնի ձանձրանալ , քանի որ ապահովված են աշխատանքով:
Երանի~ ես էլ ԽԾԲ(խնամի, ծանոթ , բարեկամ) ունենայի վերևներում:

ԵՎԱ

For those who are sick and tired of telemarket

July 10th, 2009

Magician

July 8th, 2009

The Magician

Շուստրիությունը, կոկա-կոլան և կոռուպցիան

July 1st, 2009

Այո, այս անգամ ես կարտահայտեմ  մտքերս “շուստրիության” և կոռուպցիայի հետ դրա կապի մասին:

Կարծում եմ, որ բոլորին է հայտնի այն ակնհայտ միքտը, որ մենք հայերս “շուստրի” ազգ ենք: Բայց դե ոչ միայն մենք ենք համապատասխանում այդ բնորոշմանը: Երևի արևելյան ազգերի մեծամասնության մեջ էլ կա այդ գենը: Բայց դե մեզ մոտ այս հատկանիշը ամբողջովին հայկական է, հատուկ միայն մեզ: Ուստի հասկանալի է, որ արևմտյան “միամիտ” հասարակությունը չունի անհրաժեշտ ունակություն հասկանալու “շուստրիության” այն մակարդակը, որը առկա է մեզ մոտ: Ահավասիկ ընտրությունները ձեզ օրինակ: Մենք ուուուր, իրանք ուուր…

Եվ այսպես, շուստրի բառը ինչքան գիտեմ մեզ մոտ գաղթել է մեր մեծ եղբայր Ռուսաստանից: Ռուսերենում այն օգտագործվում է խորամանկ, ճարպիկ և նման հատկանիշներ բնորոշելու համար: Մեզ մոտ , չնայած, ևս բարդ կլինի տալ այդ բառի սպառիչ բացատրությունը: Ընդհանուր առմամբ այն նշանակում է խորամանկ: Ասելով շուստրի մարդ `նկատի ունենք խորամանանկ, ճարպիկ, երեևի որոշ դեպքերում նաև գործունյա:

Հա, բայց ինչ կապ ունի շուստրիությունը կոռուպցիայի հետ: Ես կարծում եմ, որ ունի կապ և այն էլ մեծ: Ի հարկե այն ինչի մասին ես գրում եմ առնչվում է առաջին հերթին հայ իրականության հետ: Միգուցե այլ երկրներում էլ կան շուստրի մարդիկ, բայց համոզված եմ ոչ այդքան շատ, ինչքան որ մեր երկրում:

Ինձ թվում է շուստրի մարդիկ ավելի շատ են կաշառք տալիս և ավելի շատ էլ վերցնում են: Բա էլ ինչի համար են շուստրի, որ էդպես չանեն: Օրինակ, եթե պետք է ստանալ վարորդական վկայական: Դիտարկենք երկու հնարավոր սցենար:

Եվ այսպես սցենար համար 1 ` ինչպես է ձեռք բերում “միամիտ” հայ քաղաքացին իր վարորդական վկայականը: Պատասխանը պարզ է. թեև նա չի խախտում ոչ մի օրենք, լինի գրված թե չգրված, բայց նա իր վարորդական վկայականը ստանում է` փոխարենը տալով իր ներվերը: Սկզբում նա մի քանի ամիս հաճախում է ավտոդպրոց: Այնուհետև մի քանի ամիս անցկացնում է ուսումնական մեքենայի ղեկին` սառցակալած ու վախվխած նստելով: Այնուհետև նա փորձում է հանձնել քննություն, որն, իհարկե ,տապալում է: Հանձնում է նորից, կրկին տապալում է: Անցնում է ևս մի քանի ամիս: Հանձնում է երրորդ անգամ, և այ քեզ հրաշք` ստանում է: Բայց սա դեռ չի նշանակում, որ ստանում է վարորդական վկայականը. պարզապես ստանում է բավարար գնահատական: Լավագույն դեպքում մեկ ամիս անց նա ստանում է վերջապես բաղձալի վկայականը:

Ահա եվ սցենար համար 2` ինչպես է ձեռք բերում իր վարորդական վկայականը “շուստրի” հայ քաղաքացին: Իհարկե նա գիտի ինչ դժվարություններ են իրեն սպասում և ժամանակին սպառազինվում է անհրաժեշտ գումարով: Ամենաուշը մի շաբաթում նա ստանում է իր վարորդական վկայականը:

d0b3d0b0d0b8d188d0bdd0b8d0ba

Մեկնաբանությունները թողնում եմ ձեզ; Այնպես որ, մինչև շուստրիությունը մեր միջից չվերանա, կոռուպցիան լինելու է մեզ մոտ ինչպես կոկա-կոլան:

վերջաբան`

Պատահական անցորդ պապիկ` Էէէ բալա ջան, ախր որ հայը շուստրի չլի էէէէ, հում հում կուտեն, ըսկի բան չեն թողնի…